KỶ NIỆM 180 NĂM NGÀY SINH TRƯƠNG VĨNH KÝ: THỬ TÌM HIỂU CÁI NHÌN MỚI TỪ VIỆT NAM

Trần Thạnh, PhD

Đã gần 120 năm từ ngày Trương Vĩnh Ký (1837 – 1898) ra đi “Tìm nơi thẩm phán để thừa khai” , nhưng cuộc đời của Ông vẫn là đề tài cho nhiều cuộc tranh luận, thậm chí có những ý kiến hoàn toàn trái chiều. Năm 2001 , một buổi tọa đàm với chủ đề “Trương Vĩnh Ký với văn hoá” diễn ra tại Sài Gòn. Các bài tham luận sau đó được in lại trong quyển “Thế kỷ XXI nhìn về Trương Vĩnh Ký”.

Tác giả của các bài tham luận gồm nhiều thành phần: các nhà khoa bảng (Giáo sư Đinh Xuân Lâm, Giáo sư Hoàng Như Mai, Phó Giáo sư Cao Xuân Hạo, vân vân), các nhà nghiên cứu, đặc biệt là hai nhà nghiên cứu Bằng Giang và Nguyễn Đình Đầu, người đã dành nhiều năm nghiên cứu về Trương Vĩnh Ký. Có lẽ do cuộc đời phức tạp của Cụ Trương, tiếng nói của các tôn giáo khác nhau cũng là điều đáng chú ý. Về phía Công giáo Linh mục Trương Bá Cần góp tiếng nói. Phía Phật giáo có ý kiến sâu sắc của Minh Chi. Về nguồn gốc địa lý của các tác giả, có người sống cả đời ở miền Nam, có người đến từ miền Bắc.

Đáng chú ý là 16 trong số 17 bài tham luận được đăng trong sách đều có cái nhìn khách quan, đề cao những đóng góp to lớn trong lãnh vực văn hoá, đồng thời ghi nhận những hạn chế về mặt chính trị của Cụ Trương. Chỉ có duy nhất một bài tham luận lên án Trương Vĩnh Ký với lời lẽ gắt gao, như những ngôn từ của giới sử gia Hà Nội trong thập niên 60 của thế kỷ trước. Tác giả của bài viết này lại là một người từng tốt nghiệp Đại học Sư Phạm Huế trong thập niên 1960.

Đọc Thêm…