Hai Người Phụ Nữ Tiên Phong Trong Phong Trào Tranh Đấu Cho Nữ Quyền Giữa Thế Kỷ 20

Dương Thanh Bình, PhD

Bối cảnh lịch sử

Vào thập niên 1930 phong trào giải phóng phụ nữ, đấu tranh đòi nam nữ bình quyền bộc phát mạnh mẽ ở Miền Nam Việt Nam. Tuần báo Phụ Nữ Tân Văn, với những hoạt động tích cực và hiệu quả nhằm vận động cổ vũ cho nữ quyền và xây dựng một thế hệ phụ nữ tân tiến, đã là môi trường hoạt động rất tốt cho các vị nữ lưu có tư tưởng cấp tiến thời bấy giờ. Nhiều nữ ký giả, nữ văn sĩ, nữ vận động viên, và cả nữ võ sĩ lần đầu xuất hiện và làm nên tên tuổi trong thời gian này. Trong số nữ ký giả thời đó người nổi bật nhất có lẽ là Cô Nguyễn Thị Kiêm với bút hiệu được biết đến nhiều nhất là Manh Manh. Cô còn được xem như một vị nữ tướng tiên phong trong trận chiến giữa hai trường phái thơ cũ và thơ mới.

Sau chiến tranh thế giới lần thứ II, vào cuối thập niên 1940 Quốc Gia Việt Nam của chính phủ Bảo Đại được thành lập. Trong tình trạng phôi thai của một quốc gia bị tàn phá bởi chiến tranh, vừa được trao trả chủ quyền, Quốc Gia Việt Nam đã cố gắng nhanh chóng phát triển và đóng góp vào nổ lực chung của nhân loại thời hậu chiến. Trong lãnh vực này, nhất là về giáo dục và xã hội, một vài phụ nữ Việt Nam thành công không kém nam giới, cả trong sự nghiệp riêng cũng như trong những hoạt động ngoài xã hội. Người chị ruột của Manh Manh Nguyễn Thị Kiêm, Cô Nguyễn Thị Châu, là một trong những nữ lưu ấy. Cô đã giữ những chức vụ khá cao và khá đặc biệt.

Hai Chị Em

Nguyễn Thị Châu là con gái đầu lòng và Nguyễn Thị Kiêm là con gái kế của ông Huyện Nguyễn Đình Trị, từng là nghị viên của thành phố Sài Gòn và cũng là một nhà báo thời bây giờ. Ông cũng chính là “ông bầu” của đội bóng đá nổi tiếng Ngôi Sao Gia Định. Trong gia đình các Cô được gọi là Cô Nhất và Cô Nhì.

Nguyễn Thị Châu sinh tại Gia Định và theo Niên Giám Hành Chánh của Đông Dương (Annuaire Administratif de l’Indochine) năm 1937 trang 114, Cô sanh ngày 25 tháng 6 năm 1912. Cô học trường Áo Tím khi trường còn mang tên Ecole Primaire de Jeunes Filles Indigènes. Cuối đời Cô Nguyễn Thị Châu cư ngụ tại Montpelier và mất năm 1996, thọ 84 tuổi.

Nguyễn Thị Kiêm (hay Nguyễn Thị Kim ) sinh ngày 3 tháng Giêng năm 1914 tại Gò Công và cũng là nữ sinh Trường Áo Tím như chị. Năm 1932, Cô Châu đậu Tú Tài và Cô Kiêm đậu Thành Chung. Đó là một niềm hãnh diện lớn của gia đình Ông Huyện Trị. Sau khi tờ Phụ Nữ Tân Văn đình bản vĩnh viễn năm 1935, Cô Kiêm rời khỏi văn đàn và sang Pháp cư ngụ cho đến khi mất ngày 26 tháng Giêng năm 2005 trong một viện dưỡng lão.

Đọc Thêm…