Thỏa ước Paris COP 21 về BĐKH & những tác dụng đối với hai quốc gia Úc, Việt

Huỳnh Long Vân, PhD

 

Tóm lược

Đạt được Thỏa ước Paris COP 21 về BĐKH với sự đồng thuận của 195  quốc gia  về mục tiêu cụ thể lâu dài kềm giử nhiệt độ toàn cầu tăng ≤ 2,00C với kỳ vọng chỉ 1,500C vào cuối thế kỷ 21 là một bước tiến quan trọng so với COP 15 ở Copenhaghen, đưa  những chiến lược ứng phó với BĐKH trở lại vị trí trung tâm của sinh hoạt chánh trị toàn cầu .

 Thỏa ước cảnh báo nếu thế giới tiếp tục phát thải GHG với tốc độ hiện thời, mục tiêu đầy tham vọng này sẽ vượt khỏi tầm tay của nhân loại trong vòng 1 hay 2 thập niên sắp tới.Mức độ cắt giảm GHG được các quốc gia cam kết đến năm 2030 không đủ để ổn định nhiệt độ toàn cầu, vì thế buộc  phải nâng cao trong một tương lai gần.

Thách thức sắp tới là phát hoạ ra những phương án để sau 5 năm  có thể đánh giá những  kế hoạch cắt giảm một cách toàn diện và chính xác và đưa ra những quyết định thích hợp với hoàn cảnh thực tế

Thoả ước cho thấy thế giới phải chuyển hướng sử dụng nguồn năng lượng từ hóa thạch sang tái tạo và điều này đối với các quốc gia đang phát triển là một rào cản khó vượt qua nếu không nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ về tài chánh. Rất tiếc là tài khoản ít nhứt 100 tỷ mỹ kim/năm từ năm 2020 không phải là một cam kết nhưng chỉ là mục tiêu.

Thoả ước dựa trên tinh thần tự nguyện của từng quốc gia và không có một cơ chế pháp lý ràng buộc nào đối với những quốc gia không thực thi những cam kết cắt giảm GHG hay thối thoát đóng góp tài chánh, nên gây ra những hoài nghi về mức độ thành tựu.

Điều 4.1 của Thỏa ước cho biết từ năm 2050, NET sẽ được sử dụng để nhanh chóng cắt giảm GHG phát thải; đây là một  lộ trình có phần mạo hiễm vì những công nghệ thu gom hiện có như BECCS còn trong giai đoạn sơ khởi chưa được thương mại hóa, ngoài ra BECCS còn có  một số giới hạn về mặt kỹ thuật.

Một thiếu sót rất quan trọng khác của Thỏa ước là nếu“bắt đầu cân bằng giữa  lượng GHG phát thải và thu gom vào hậu bán thế kỷ 21” rất  có thể phải mãi đến năm 2100 tình trạnh quân bình mới đạt được, và khi đó nhiệt độ toàn cầu tăng quá 2,00C.

 Cam kết  đến năm 2030 sẽ cắt giảm 26-28% khí thải so với năm 2005 của Úc bị chỉ trích là quá thấp nhưng có dấu hiệu cho thấy sẽ được gia tăng theo lời  tuyên bố của TT Malcom Turnbull là chánh phủ đang nghiên cứu để từ năm 2017 sẽ áp dụng “hệ thống mua bán hạn ngạch khí thải – ETS”.

Thỏa ước Paris COP 21 được xem như tiếng chuông cảnh báo  sự cáo chung của kỹ nghệ than đá, nguồn tài nguyên đem lại phồn thịnh cho xã hội Úc. Tuy nhiên khi được trang bị công nghệ CCS, nhiệt điện của Úc sẽ trở thành nguồn năng lượng XANH thân thiện với môi trường, và thị trường than đá, khí đốt thiên nhiên của Úc sẽ được duy trì.

Riêng đối với Việt Nam, mục tiêu cắt giảm GHG phát thải COP 21 đề ra không chận đứng được hiện tượng nước biển dâng cao và tình trạng ngập nước và ngập mặn theo mùa ở ĐBSCL vào cuối thể kỷ 21 sẽ trầm trọng hơn so với hiện tại.

1.      Dẫn nhập

Trong lịch sử địa chất của quả địa cầu, hiện tượng biến đổi khí hậu (BĐKH) đã từng xảy ra nhiều lần và mỗi giai đoạn kéo dài hàng chục ngàn năm. Thời kỳ “băng hà” cách đây hơn 10 ngàn năm gây ra bởi thay đổi độ nghiêng (tilting) của trục xoay và độ chồng chền (wobbling) của trái đất khi quay xung quanh mặt trời (1) và từ cuối thế  thế kỷ 20 đến nay quả địa cầu đang trải qua giai đoạn “gian băng” do hiệu ứng của khí nhà kính, một hậu quả của thay đổi thành phần khí quyển gây ra bởi sinh họat của loài người và phát triển công nghiệp sử dụng nhiên liệu hóa thạch (than đá, dầu, khí).

BĐKH do hiệu ứng khí nhà kính làm nhiệt độ toàn cầu gia tăng, làm tan chảy khối băng ở hai địa cực khiến mực nước biển dâng cao (MNBDC); gây ra nhiều thiên tai như bão tố, mưa lũ, hạn hán bất thường, tàn phá những châu thổ đồng bằng, các quốc đảo và là mối đe dọa thật sự trên cuộc sống của loài người.

Đọc Tiếp

Clef two-factor authentication